فروشگاه فایل
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برای مشاهده لیست علاقه مندی ها وارد شوید!

مشاهده محصولات فروشگاه

آشنایی با متیل استات و کاربرد آن در آزمایشگاه ها

دسته بندی :سایر مقالات 1 می 2024 file-shoping 491
متیل استات

تاریخچه متیل استات

متیل استات، که با نام های استر متیلی اسید استیک یا استات متیل نیز معروف است، یک ترکیب شیمیایی با فرمول C3H6O2 است. این ماده بی‌رنگ، شفاف و بوی تند مشخصی شبیه بوی چسب‌ دارد، در میان حلال‌های ارگانیک به خاطر نقطه جوش نسبتاً پایین و خاصیت حلالیت خوبش بسیار مورد توجه است.

تاریخچه کاربرد متیل استات به عنوان یک حلال به دهه‌ها قبل برمی‌گردد. مصرف اولیه آن عمدتا در تولید رنگ‌ها، لاک‌ها و رزین‌ها بوده است، چرا که به سرعت تبخیر می‌شود و سطح زیر کار را به سرعت خشک می‌کند. همچنین در صنایع دارویی، پلاستیک‌سازی، عطرسازی و طعم‌دهنده‌ها نیز به کار رفته است.

متیل استات

متیل استات

در آزمایشگاه، متیل استات عمدتا به عنوان حلال در واکنش‌های شیمیایی و فرایندهای استخراج، استفاده می‌شود. بدین صورت که می‌تواند مواد با قطبیت متوسط را حل و فرایندهای تقطیر، کریستالیزاسیون یا استخراج را تسهیل نماید. بیوشیمی‌دان‌ها هم از این ترکیب به عنوان حلال در کروماتوگرافی و دیگر روش‌های جداسازی بهره می‌برند.

با این حال، در سال‌های اخیر، استفاده از متیل استات به دلیل نگرانی‌های زیست‌محیطی و مسائل مربوط به سلامت کارکنان، محدودتر شده است. تحقیقات و توسعه در راستای یافتن جایگزین‌هایی با کمترین خطر برای محیط زیست و سلامت انسان‌ها همچنان ادامه دارد.

خصوصیات فیزیکی و شیمیایی متیل استات

متیل استات (Methyl Acetate) یک ترکیب شیمیایی ارگانیک با فرمول مولکولی C3H6O2 یا به صورت ساده‌تر CH3COOCH3 است. در ادامه به برخی از مهم‌ترین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی این ماده اشاره می‌کنیم:

  1. نقطه جوش: متیل استات دارای نقطه جوشی در حدود 56-57 درجه سلسیوس (133-135 درجه فارنهایت) است.
  1. نقطه ذوب: نقطه ذوب این ماده منفی 98 درجه سلسیوس (-144 درجه فارنهایت) است.
  1. چگالی: چگالی متیل استات در دمای 20 درجه سلسیوس 0.932 گرم بر میلی‌لیتر است که چگالی آن کمتر از آب است.
  1. ویسکوزیته: ویسکوزیته یا گرانروی متیل استات حدود 0.36 سنتی‌پویز در دمای 20 درجه سلسیوس است، که نشان‌دهنده جریان آسان آن است.
  1. ساختار مولکولی: متیل استات شامل یک گروه استر متصل به یک گروه متیل است. این ساختار سهمی از جاذبه دوقطبی-دوقطبی ناشی از اختلاف الکترونگاتیوی بین اتم‌های اکسیژن و کربن گروه استری است.
  1. فرمول شیمیایی: CH3COOCH3، که نشان دهنده یک مولکول با دو گروه کربونیل (C=O) و یک گروه متیل (CH3) است که به صورت استر به یکدیگر متصل شده‌اند.

این خصوصیات این ترکیب را برای استفاده به عنوان حلال در بسیاری از فرآیندهای صنعتی و آزمایشگاهی ایده‌آل می‌سازند. همچنین، سهولت تبخیر و تمایل کم به ایجاد واکنش‌های پیچیده در شرایط محیطی معمول، متیل استات را به یک عنصر کلیدی در تولیدات مبتنی بر حلال‌ تبدیل کرده است.

روش‌های تولید و واکنش‌های شیمیایی متیل استات

متیل استات معمولاً از طریق استریفیکاسیون، که یک واکنش شیمیایی بین الکل و اسید کربوکسیلیک است، سنتز می‌شود. روش‌های تولید عبارتند از:

استریفیکاسیون فیشر: این واکنش متداول‌ترین روش برای تولید متیل استات در صنعت و آزمایشگاه است. در این فرآیند، اسید استیک با متانول واکنش می‌دهد و به متیل استات و آب تبدیل می‌شود. معادله واکنش به صورت زیر است:

( CH_3COOH + CH_3OH => CH_3COOCH_3 + H_2O )

در این واکنش، یک کاتالیست اسیدی، مانند اسید سولفوریک، استفاده می‌شود تا سرعت واکنش را افزایش دهد.

تقطیر راکتیف: این فرآیند نیز یک روش صنعتی برای تولید متیل استات است که در آن واکنش‌دهنده‌ها (اسید استیک و متانول) در یک کولون تقطیر با هم مخلوط شده و همزمان با اتفاق افتادن واکنش استریفیکاسیون، مخلوط واکنش بر اساس نقاط جوش جدا شده و متیل استات خارج می‌شود.

واکنش از طریق اسیدهای کربوکسیلیک هالوژن‌دار: این واکنش شامل جایگزینی گروه هالوژن در مولکول اسید کربوکسیلیک هالوژن‌دار با یک گروه متیل از طریق واکنش با متانول است.

( RCOX + CH_3OH => RCOOCH_3 + HX )

که در آن R نشان‌دهنده گروه آلکیل و X یک اتم هالوژن (مانند کلر) است.

استریفیکاسیون تتراهیدروفوران (THF): استر تشکیل شده از THF و اسید کربوکسیلیک می‌تواند با متانول تعویض شود تا متیل استات تولید شود.

متیل استات

متیل استات

در هر کدام از این روش‌ها، میزان و دمای واکنش، فشار و حضور کاتالیست ممکن است تغییر کند تا بازدهی بهتری به دست آید یا تا واکنش‌های فرعی کاهش یابند. در آزمایشگاه‌ها نیز این واکنش‌ها بر اساس اصول بنیادی شیمی و با دقت بر توازن واکنش اجرا می‌شوند.

کاربردهای متیل استات در صنایع مختلف

متیل استات به دلیل خصوصیات فیزیکی و شیمیایی منحصر به فرد خود و همچنین به خاطر تبخیر سریع و قدرت حلالیت بالا، در صنایع مختلف کاربردهای گوناگونی دارد. در اینجا به برخی از کاربردهای اصلی آن اشاره می‌کنیم:

حلال‌ها: متیل استات به عنوان حلال در تولید رنگ‌ها، لاک‌ها، جوهرها و رزین‌ها استفاده می‌شود. خشک شدن سریع آن پس از استفاده، فیلمی یکدست و بدون حباب بر جای می‌گذارد که ویژگی مهمی برای محصولات پوشش‌دهی است.

عطرسازی و طعم‌دهنده‌ها: استرها بخش بزرگی از ترکیبات عطر و طعم را تشکیل می‌دهند و متیل استات هم به علت بوی مطبوع و شیرینش در تولید اسانس‌های مصنوعی و مواد طعم‌دهنده به کار می‌رود.

سنتز مواد شیمیایی: در صنعت شیمیایی، متیل استات به عنوان واکنش‌دهنده میانی برای تهیه‌ی برخی مواد شیمیایی دیگر نظیر متیل متاکریلات، متیل ترت-بوتیل اتر و دیگر استرها عمل می‌کند.

صنایع دارویی: از متیل استات همچنین در فرآیندهای استخراج و پاک‌سازی برخی داروها استفاده می‌شود.

چرم‌سازی و نساجی: در صنایع چرم و نساجی برای حل کردن مواد پوشش‌دهنده و بهبود ظاهر و دوام محصولات استفاده می‌شود.

تولید پلاستیک و مصنوعات پلیمری: متیل استات به عنوان یکی از مواد اولیه در تولید مستربچ‌ها، که رنگ یا افزودنی‌های دیگر به مواد پلاستیکی است، به کار برده می‌شود.

آرایشی و بهداشتی: در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی مانند لاک ناخن و حلال‌های آن به دلیل تبخیر سریع استفاده می‌گردد.

آزمایشگاهی: در آزمایشگاه‌ها نیز برای کاربردهای مختلف شیمیایی و بیوشیمیایی نظیر کروماتوگرافی و به عنوان حلال در واکنش‌های سنتز داروها و دیگر ترکیبات شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

متیل استات

متیل استات

نکات ایمنی و خطرات استفاده از متیل استات

هنگام کار با متیل استات، خطر در کمین شماست، زیرا این ترکیب قابل اشتعال و پرخطر است. در زیر به برخی نکات ایمنی که باید هنگام کار با متیل استات رعایت شوند اشاره می‌کنیم:

  1. پوشاک ایمنی: همواره از دستکش‌های مقاوم در برابر حلال‌های شیمیایی، عینک ایمنی و لباس محافظ استفاده کنید تا از تماس مستقیم با پوست و چشم‌ها جلوگیری شود.
  1. تهویه مناسب: متیل استات باید در یک فضای خوب تهویه‌شده یا در یک هود شیمیایی کار شود تا از تجمع بخارات آن در هوا و ایجاد خطر آتش‌سوزی یا انفجار، و همچنین استنشاق بیش از حد بخارات، پیشگیری شود.
  1. دوری از منابع حرارتی و جرقه: محیط کار باید از منابع حرارتی، جرقه یا شعله‌های باز دور باشد، زیرا متیل استات قابلیت اشتعال بالایی دارد.
  1. مدیریت نشت‌ها: در صورت نشت یا ریختن متیل استات باید فوراً محل نشت را تهویه و با استفاده از مواد جاذب معدنی پاک‌سازی کرد و مواد پاک‌کننده را در ظروف مخصوص دور از حرارت نگهداری نمود.
  1. آموزش کارکنان: کارکنان باید در مورد خطرات مربوط به متیل استات و روش‌های ایمنی از جمله نحوه کار با مواد شیمیایی قابل اشتعال و واکنش‌پذیر کاملاً آموزش دیده باشند.
  1. استفاده از آشکارساز نشت: در محیط‌هایی که با حجم بالایی از متیل استات کار می‌شود، استفاده از سنسور هشدار دهنده نشت گاز نقش اساسی و ضروری در آگاه سازی افراد دارد.
  1. دفع مناسب: دفع متیل استات باید بر اساس مقررات محلی مدیریت مواد خطرناک انجام گیرد تا از آسیب به محیط زیست جلوگیری شود.

  چگونگی دفع ایمن متیل استات و اثرات زیست‌محیطی آن

دفع ایمن متیل استات نیازمند رعایت دقیق مقررات مربوط به مواد شیمیایی خطرناک است. متیل استات به دلیل قابلیت بالای اشتعال و سمیت محیطی باید با احتیاط خاصی مدیریت شود. در زیر به نکاتی در رابطه با دفع ایمن این ماده و اثرات زیست‌محیطی آن اشاره می‌کنیم:

  1. دفع طبق مقررات: متیل استات باید طبق مقررات محلی، ملی و بین‌المللی مرتبط با دفع مواد خطرناک دفع شود.
  1. کاهش خطر آتش‌سوزی: چون متیل استات قابلیت اشتعال بالایی دارد، قبل از دفع باید از اینکه ماده کاملاً خنک و دور از منابع حرارتی است اطمینان حاصل کنید. همچنین، هنگام دفع مواد خطرناک باید به تجهیزات اطفاء حریق مناسب استفاده شود .
  1. بازیافت: تا جایی که امکان‌پذیر است، استفاده مجدد یا بازیافت متیل استات را باید در نظر گرفت تا هم اثرات زیست‌محیطی کاهش یابد و هم به صرفه‌جویی اقتصادی کمک کند.
  1. دفع به عنوان ماده خطرناک: در صورتی که بازیافت ممکن نیست، متیل استات باید به عنوان ماده خطرناک دفع شود.محصول باید در ظروف مخصوص و با برچسب‌های هشدار‌دهنده مناسب قرار داده شود.
  1. اجتناب از آلودگی آب و خاک: مراقبت‌های جدی باید برای جلوگیری از ورود متیل استات به محیط زیست، به ویژه منابع آبی و خاک، به عمل آید. انتشار این ماده می‌تواند به زیست‌محیطی آسیب وارد کند و حیات آبزیان و سایر موجودات را تهدید کند.
  1. بررسی اثرات تخریب‌کنندگی: متیل استات ممکن است برای محیط زیست سمی باشد به همین دلیل  استانداردهای خاصی برای ارزیابی خطرات زیست‌محیطی  آن باید مد نظر قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که دفع آن به درستی انجام می‌شود.
  1. دفترچه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS): قبل از دفع متیل استات، باید دفترچه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) مرتبط با این ماده مطالعه شود تا راه‌های ایمن برای دفع و نکات خطر را بدانید.

در نهایت، باید همیشه پیش از شروع به کار با مواد شیمیایی و دفع آن‌ها اطلاعات لازم و کامل کسب شود تا از اتخاذ روش‌های صحیح و ایمن اطمینان حاصل شود.

مقایسه ایمنی و اثربخشی متیل استات با سایر حلال‌ها یا مواد شیمیایی

متیل استات یکی از بسیاری حلال‌هایی است که در آزمایشگاه استفاده می‌شود و موارد استفاده مشابهی با دیگر استرها، الکل‌ها و کتون‌ها دارد. به منظور مقایسه ایمنی و اثربخشی این ماده با سایر حلال‌ها، باید چندین جنبه را در نظر گرفت:

  1. قابلیت اشتعال: متیل استات به شدت قابل اشتعال است، مشابه بسیاری دیگر از حلال‌های مورد استفاده در آزمایشگاه مانند اتانول، متانول و استون. نکته مهم در استفاده از تمامی این مواد این است که باید از نزدیکی منابع حرارتی و جرقه دور نگه داشته شوند تا از خطر آتش‌سوزی جلوگیری شود.
  1. سمیت: در مقایسه با حلال‌های دیگر مانند کلروفرم یا بنزن، متیل استات کمتر سمی است، اما همچنان می‌تواند باعث تحریک پوست، چشم‌ها و دستگاه تنفسی شود. استنشاق بخارات آن باید به حداقل ممکن محدود شود.
  1. بوی ماده: متیل استات دارای بوی نسبتا مطبوع‌تری نسبت به حلال‌هایی مانند استونیتریل یا حتی استون است، که این می‌تواند در انتخاب حلال برای کاربردهای خاص مانند تولید عطرها مهم باشد.
  1. نرخ تبخیر: متیل استات نسبت به برخی دیگر از حلال‌ها مانند تتراهیدروفوران (THF) یا دی‌متیلفرمامید (DMF) سریع‌تر تبخیر می‌شود. این ویژگی ممکن است در برخی کاربردها مثل فرایند نقاشی یک مزیت به شمار آید.
  1. قدرت حلالیت: حلالیت متیل استات در مقایسه با حلال‌های قوی‌‌تر مانند تولوئن یا زایلن کمتر است، اما همچنان برای بسیاری از استفاده‌های روزمره کافی است.
  1. موازنه هزینه-اثربخشی: برای بسیاری از کاربردها، متیل استات ممکن است به دلیل هزینه کمتر و دسترسی آسان ترجیح داده شود.
  1. تأثیرات زیست‌محیطی: تأثیر متیل استات بر محیط زیست به صورت کلی نسبت به برخی حلال‌های دیگر کمتر است چرا که برخی از ترکیبات دیگر، مانند کلروفرم و برخی کتون‌ها، به عنوان آلاینده‌های زیست محیطی مضرتر شناخته شده‌اند. با این حال، همچنان دفع این ماده باید بر اساس مقررات دفع مواد خطرناک انجام شود.

هنگام انتخاب یک حلال برای کاربرد خاصی در آزمایشگاه یا صنعت، باید عوامل مختلفی مانند پارامترهای فوق را در نظر گرفت. ایمنی همواره باید در درجه اول اهمیت قرار گیرد.

file-shoping

مطالب زیر را حتما بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه: